Τι είναι η ειδική διαπαιδαγώγηση

Η Ειδική διαπαιδαγώγηση ή αλλιώς ειδική αγωγή, είναι η επιστήμη που ασχολείται με την εκπαίδευση παιδιών/εφήβων με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, έχοντας ως στόχο την ενσωμάτωσή τους είτε στο σχολικό πλαίσιο, είτε στα ατομικά προγράμματα μάθησης.

Κάθε ειδική προσέγγιση που προσφέρεται σε ένα παιδί, η οποία είναι διαφορετική σε σχέση με εκείνη που προσφέρεται στα υπόλοιπα παιδιά της ηλικίας του, αποτελεί κομμάτι της ειδικής διαπαιδαγώγησης-ειδικής αγωγής.

Η Ειδική διαπαιδαγώγηση είναι το έργο του ειδικού παιδαγωγού και αφορά στην μαθησιακή υποστήριξη σε παιδιά με

• Ειδικές μαθησιακές δυσκολίες (Δυσλεξία, Δυσαριθμησία, Δυσορθογραφία, Δυσγραφία, Δυσπραξία)
• Γενικές μαθησιακές δυσκολίες
• Δυσκολίες Λόγου/Ομιλίας ( Δυσκολίες που επηρεάζουν την επίδοση του παιδιού στο σχολείο, την επικοινωνία και την σχέση του με τους συνομηλίκους)
• Νοητική υστέρηση (οριακή, ελαφριά, μέτρια, σοβαρή, βαριά)
• Διαταραχές της συγκέντρωσης/προσοχής ΔΕΠ-Υ
• Αναπτυξιακές διαταραχές (π.χ. Αυτισμός)
• Αισθητηριακά ελλείμματα (ακοής/όρασης που επηρεάζουν άμεσα την κοινωνικοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού και τη σχολική του επίδοση)
• Δυσκολίες στη συμπεριφορά – προσαρμογή ( επιθετικότητα, εκρήξεις θυμού, δυσκολία στην συναναστροφή με συνομηλίκους , εριστική συμπεριφορά κ.α)
• Κινητικές δυσκολίες (δυσκολίες που εμποδίζουν την ομαλή ένταξη του παιδιού στο σχολικό περιβάλλον και χρίζουν αναπροσαρμογής του εκάστοτε περιβάλλοντος)

Ο Ειδικός Παιδαγωγός αποτελεί την σύνδεση του σχολείου και του πλαισίου αποκατάστασης, καθώς έχει γνώσεις σχετικά με τη σχολική ύλη, κατανοεί τις ανάγκες της σχολικής καθημερινότητας, συνεργάζεται με τους δασκάλους, αλλά μπορεί να διαχειρίζεται παράλληλα λόγω της κατάρτισής του, θέματα ψυχικής υγείας και διαταραχών συμπεριφοράς. Επιπλέον είναι καταρτισμένος να παρέχει πρακτικές συμβουλές διαπαιδαγώγησης στους γονείς.

Ο ρόλος του Ειδικού Παιδαγωγού:

• Η εκπαιδευτική – παιδαγωγική αξιολόγηση
• Ο σχεδιασμός εξατομικευμένου προγράμματος παρέμβασης και η κατασκευή τυχόν εξειδικευμένου υλικού
• Η διαμόρφωση του εκπαιδευτικού περιβάλλοντος ανάλογα με τις ανάγκες κάθε παιδιού
• Η συνεργασία με την διεπιστημονική ομάδα για την ολόπλευρη αντιμετώπιση των δυσκολιών του κάθε παιδιού
• Η συνεργασία και η συμβουλευτική των γονέων
• Η συνεργασία με το σχολείο
• Η εύρεση κινήτρων

Αξιολόγηση Ειδικής Αγωγής

Η αξιολόγηση στην ειδική αγωγή είναι μια συστηματική διαδικασία που χρησιμοποιείται για να προσδιορίσει τις ανάγκες του μαθητή δηλαδή τα δυνατά και αδύνατα σημεία του.

Οι σκοποί της αξιολόγησης είναι:

1.Να προσδιοριστούν – εντοπιστούν οι δυσκολίες των μαθητών.
2.Να αποφασιστεί αν ο μαθητής χρειάζεται τις υπηρεσίες της ειδικής αγωγής
3.Να δημιουργηθεί ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα σύμφωνα με το μαθησιακό προφίλ του μαθητή.
4.Να σχεδιαστεί η κατάλληλη διδασκαλία
5.Να αξιολογεί την πρόοδο και τον ρυθμό μάθησης του μαθητή.

Κατά την αξιολόγηση του μαθητή εξετάζονται σε βάθος:

• η Γλωσσική ανάπτυξη
• οι Νοητικές ικανότητες
• η Λογικομαθηματική σκέψη
• η Λεπτη κινητικότητα και ο γραφοκινητικός συντονισμός
• η Αδρή κινητικότητα
• η Σωματογνωσία
• η Συναισθηματική και κοινωνική ανάπτυξη
• η Αυτοεξυπηρέτηση

Στόχος του μαθησιακού προγράμματος είναι να βοηθήσει τους μαθητές που παρουσιάζουν χαμηλή επίδοση στο σχολείο να ξεπεράσουν τις δυσκολίες τους, να ανακαλύψουν τα δυνατά τους σημεία, να καλύψουν τυχόν μαθησιακά κενά, να εξελίξουν την αυτοπεποίθησή τους και να ενταχθούν ομαλότερα στο σχολικό περιβάλλον.

Πιο συγκεκριμένα οι τομείς που επικεντρώνεται το πρόγραμμα ειδικής διαπαιδαγώγησης είναι

• Εκμάθηση φωνολογικής ενημερότητας
• Διδασκαλία Ανάγνωσης και Ορθογραφίας
• Ανάπτυξη – εξάσκηση της παραγωγής προφορικού λόγου και της περιγραφικής ικανότητας
• Ανάπτυξη και εμπλουτισμό λεξιλογίου
• Εκμάθηση εναλλακτικών τρόπων επικοινωνίας
• Εξάσκηση στην παραγωγή γραπτού λόγου
• Εκμάθηση στρατηγικών και μεθόδων για την μελέτη των μαθημάτων του σχολείου
• Ενίσχυση των αντιληπτικών ικανοτήτων και εκμάθηση γνωστικών εννοιών
• Διδασκαλία λογικομαθηματικής σκέψης και μαθηματικών
• Εξάσκηση της λεπτής και αδρής κίνησης
• Εξάσκηση των γραφοκινητικών δεξιοτήτων
• Εκμάθηση και εξάσκηση σε δραστηριότητες καθημερινής ζωής (αυτοεξυπηρέτηση)
• Προγράμματα για την ανάπτυξη φαντασίας και παιχνιδιού
• Εκμάθηση και εξάσκηση κοινωνικών δεξιοτήτων
• Τροποποίηση συμπεριφοράς για την οριοθέτηση, την αύξηση συγκέντρωσης της προσοχής και τη μείωση υπερκινητικότητας
• Ψυχολογική στήριξη του παιδιού για την ενίσχυση της αυτοεκτίμησης και ανάπτυξη του αισθήματος επιτυχίας