Ψυχοθεραπεία παιδιού – εφήβου

Το Θεραπεία Κατοίκον ειδικεύεται και στην παροχή υπηρεσιών ψυχοθεραπείας και παιγνιοθεραπείας σε παιδιά, εφήβους και ενήλικες, μέσω της εφαρμογής αξιόπιστων μοντέλων θεραπείας που ενδείκνυνται σε πληθώρα συναισθηματικών και ψυχικών διαταραχών.

H θεραπευτική διαδικασία στηρίζεται στην ανάπτυξη ενός ασφαλούς υποστηρικτικού πλαισίου, εντός του οποίου ο λόγος του παιδιού ή του ενήλικα αντιμετωπίζεται με ενσυναίσθηση, κατανόηση και χωρίς κριτική, ενθαρρύνοντας έτσι τη συναισθηματική έκφραση και την αλληλεπίδραση, με στόχο την αντιμετώπιση ψυχικών δυσκολιών και την ανάπτυξη της ευημερίας.

Ποιός είναι ο στόχος της ψυχοθεραπείας

Στόχος μας στην ψυχοθεραπεία του παιδιού είναι να το βοηθήσουμε να αντιληφθεί τα συναισθήματά του και να μπορέσει να τα επικοινωνήσει με εποικοδομητικό τρόπο. Ο ψυχοθεραπευτής χρησιμοποιεί ποικίλες μεθόδους (λεκτικές και μη λεκτικές μεθόδους, παιχνίδι, θέατρο, εικαστικά κ.α), έτσι ώστε το παιδί να νιώσει άνετα και να μοιραστεί τις εμπειρίες του και τις σκέψεις του. Ακολουθώντας τον ρυθμό του παιδιού το βοηθάμε να τακτοποιεί σκέψεις και συναισθήματα που το αναστατώνουν, να γνωρίζει τον εαυτό του και σταδιακά να ομαλοποιείται ο τρόπος με τον οποίο επικοινωνεί και σχετίζεται με τους γύρω του.

Επιπλέον, η εφηβεία όντας ίσως το πιο απότομα μεταβατικό στάδιο στην εξελικτική πορεία του ατόμου, είναι η φάση αυτή της ζωής μας, κατά την οποία συντελούνται οι μεγαλύτερες αλλαγές στο άτομο σε όλα τα επίπεδα (σωματικό, συναισθηματικό, κοινωνικό, διαπροσωπικό). Μέσα στο θεραπευτικό πλαίσιο ο έφηβος έχει την ευκαιρία να αναδιοργανώσει, να επικοινωνήσει και να διαπραγματευτεί όλα τα θέματα που τον απασχολούν. Παράλληλα του δίνεται η δυνατότητα να επεξεργαστεί τις δυσκολίες της παιδικής του ηλικίας αλλά και να προετοιμαστεί για τον καινούργιο του ρόλο ως ενήλικας.

Ψυχοεκπαίδευση παιδιών – εφήβων με νευροαναπτυξιακές διαταραχές

Η ψυχοεκπαίδευση έχει ως στόχο να βοηθήσει το παιδί ή τον έφηβο να γνωρίσει τον εαυτό του, τις δεξιότητες και τις δυσκολίες του, καθώς και να μάθει να αναγνωρίζει και να διαχειρίζεται τα συναισθήματά του. Επιπλέον, στόχο έχει να εξοπλίσει το παιδί ή τον έφηβο με εκείνα τα εφόδια που θα του επιτρέψουν να αντιλαμβάνεται τις σκέψεις, τις προθέσεις, τα συναισθήματα και τα κίνητρα των άλλων.

Με αυτόν τον τρόπο θα εξασκηθεί ώστε να αναλύει κοινωνικές καταστάσεις και να επιλύει κοινωνικά προβλήματα που μπορεί να προκύψουν με τον πλέον ανακουφιστικό τρόπο, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τις δικές του ανάγκες όσο και τις ανάγκες των άλλων (ενσυναίσθηση).

Πότε προτείνεται η ψυχοθεραπεία

Η ψυχοθεραπεία μπορεί να συμβάλει αποτελεσματικά σε ένα ευρύ φάσμα διαταραχών και προκλήσεων ψυχικής υγείας.
Μερικές κοινές διαταραχές και ζητήματα στα οποία συστήνεται η θεραπεία είναι:

• Παρεκκλίσεις από τη φυσιολογική ψυχοκινητική/γνωστική ανάπτυξη (νοητική υστέρηση)
• Ειδικές αναπτυξιακές διαταραχές της ομιλίας και της γλώσσας ή της κινητικής λειτουργίας
• Διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός, σύνδρομο Asperger, σύνδρομο Rett, αποδιοργανωτική διαταραχή της παιδκής ηλικίας)
• Τραυλισμός
• Ειδικές αναπτυξιακές διαταραχές των σχολικών ικανοτήτων (μαθησιακές δυσκολίες
• Υπερκινητικότητα
• Διαταραχές ελλειματικής προσοχής και διασπαστκής συμπεριφοράς/υπερκινητικότητας (ΔΕΠ-Υ).
• Διαταραχές διαγωγής
• Σχολική άρνηση
• Διαταραχές στη συμπεριφορά και το συναίσθημα
• Διαταραχές της κοινωνικής λειτουργικότητας
• Διαταραχές στη σίτιση και την πρόσληψη τροφής στη βρεφική και νηπιακή ηλικία.
• Ενούρηση και εγκόπριση που δεν οφείλονται σε οργανικά αίτια
• Διαταραχές που εκδηλώνονται με τικ (μυοσπάσματα)
• Διαταραχές στερεοτυπικών κινήσεων
• Σύνδρομο Tourette
• Ψυχαναγκαστική- Καταναγκαστική διαταραχή (Ιδεοψυχαναγκαστική).
• Άγχος, Φοβίες, Κρίσεις Πανικού
• Διαταραχές μετά από ψυχοτραυματικό στρες (PTSD)
• Διαταραχές της διάθεσης (συναισθηματικές –κατάθλιψη)
• Ψυχωσικές διαταραχές
• Αυτοκτονική ή αυτοτραυματική συμπεριφορά
• Ψυχογενή Ανορεξία και Bουλιμία
• Διαταραχές του ύπνου στα παιδιά και τους εφήβους
• Ψυχοσωματικές διαταραχές
• Διαταραχές της ταυτότητας του φύλου
• Ψυχικές και συμπεριφορικές διαταραχές που οφείλονται στη χρήση ψυχοδραστικών ουσιών
• Εφηβική αντικοινωνική συμπεριφορά
• Επιπτώσεις από την παιδική κακοποίηση, παραμέληση και σεξουαλική παραβίαση
• Ζητήματα που αφορούν το διαζύγιο
• Ζητήματα που προκύπτουν από την υιοθεσία
• Ζητήματα που προκύπτουν από το πένθος και την απώλεια
• Προβλήματα που προκύπτουν ή συνυπάρχουν με γενικές σωματικές καταστάσεις ή νοσήματα (επιληψία, νεανικός διαβήτης, κακοήθεις ασθένειες, αναπηρίες) και ψυχολογικές επιπτώσεις από επείγοντα παιδιατρικά περιστατικά.

Θεραπευτικά μοντέλα ψυχοθεραπείας και προσεγγίσεις

• Παιγνιοθεραπεία: Η παιγνιοθεραπεία είναι μια μορφή θεραπείας που χρησιμοποιείται κυρίως για παιδιά. Η προσέγγιση αυτή επιτρέπει στα παιδιά να εκφράσουν τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις εμπειρίες τους μέσω του παιχνιδιού, παρέχοντας έναν ασφαλή τρόπο εξερεύνησης και επεξεργασίας των συναισθημάτων και βελτίωσης της αυτοεικόνας και αυτοεκτίμησης του παιδιού. Η παιγνιοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει παιδιά με προβλήματα συμπεριφοράς, τραύμα, θλίψη και κοινωνικές αδυναμίες.
• Γνωσιακή-Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT): H προσέγγιση αυτή εστιάζει στη σχέση μεταξύ σκέψεων, συναισθημάτων και συμπεριφορών του θεραπευόμενου. Ο θεραπευτής βοηθά τα άτομα να αναγνωρίσουν και να τροποποιήσουν αρνητικά ή μη χρήσιμα μοτίβα σκέψης και συμπεριφοράς, αναπτύσσοντας παράλληλα πιο προσαρμοστικές συμπεριφορές. Η CBT είναι αποτελεσματική για ένα ευρύ φάσμα θεμάτων ψυχικής υγείας, συμπεριλαμβανομένου του άγχους, της κατάθλιψης και των διατροφικών διαταραχών.
• Θεραπεία Διαλεκτικής Συμπεριφοράς (DBT): Πρόκειται για μία θεραπευτική προσέγγιση που αναπτύχθηκε αρχικά για άτομα με οριακή διαταραχή προσωπικότητας. Συνδυάζει Γνωστικές-Συμπεριφορικές τεχνικές με πρακτικές ενσυνειδητότητας και στοχεύει στο να βοηθήσει τα άτομα να ρυθμίσουν τις συναισθηματικές τους διακυμάνσεις, να διαχειριστούν την αγωνία, τη ματαίωση, να βελτιώσουν τις διαπροσωπικές τους σχέσεις και να αναπτύξουν δεξιότητες αντιμετώπισης δυσφορικών καταστάσεων.
• Storyplay Therapy: Πρόκειται για μια μη κατευθυντική προσέγγιση που αξιοποιεί τεχνικές αφήγησης και παιχνιδιού για να υποστηρίξει τη συναισθηματική, κοινωνική και ψυχολογική ευεξία των παιδιών. Μέσω του παιχνιδιού επιδιώκεται η έκφραση των συναισθημάτων και επιθυμιών των παιδιών και η διαχείριση προσωπικών δυσκολιών που είναι δύσκολο να επικοινωνηθούν λεκτικά από εκείνα. Η προσέγγιση αυτή είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική σε περιπτώσεις ύπαρξης τραύματος, άγχους, θλίψης ή προβλημάτων συσχετιζομένων με τη συμπεριφορά και τη κοινωνική αλληλεπίδραση.
• Συστημική-Οικογενειακή θεραπεία: Η Συστημική προσέγγιση αποσκοπεί στην ενίσχυση της δυναμικής της οικογένειας, επιδιώκοντας την επίλυση συγκρούσεων εντός αυτής και τη βελτίωση της επικοινωνίας των μελών της. Στο πλαίσιο αυτής, τα μεμονωμένα ζητήματα που προκύπτουν συνδέονται συχνά με τη δυναμική της οικογένειας, οπότε και η θεραπεία επιδιώκει την ενίσχυση των υγιέστερων σχέσεων εντός του οικογενειακού συστήματος.
• Θεραπεία αποδοχής και δέσμευσης (ACT): Η ACT εστιάζει στην αποδοχή των σκέψεων και των συναισθημάτων του θεραπευόμενου, ενώ δίνει έμφαση στις προσωπικές αξίες και στόχους του. Αξιοποιεί τεχνικές ενσυνειδητότητας και αποδοχής, για να βοηθήσει τα άτομα να δημιουργήσουν μια πλούσια και ουσιαστική ζωή, ακόμη και παρουσία προκλήσεων.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι οι θεραπευτές συχνά ενσωματώνουν πολλαπλές προσεγγίσεις και προσαρμόζουν τη θεραπευτική τους προσέγγιση στις ατομικές ανάγκες και στόχους του πελάτη. Η επιλογή του μοντέλου θεραπείας εξαρτάται από τα συγκεκριμένα ζητήματα του πελάτη, την ηλικία, τις προτιμήσεις και την τεχνογνωσία του θεραπευτή.