Ας μιλήσουμε για την Αντικοινωνική Διαταραχή Προσωπικότητας

Η Αντικοινωνική Διαταραχή Προσωπικότητας (ΑΔΠ) είναι μια ψυχική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από διάχυτη περιφρόνηση και παραβίαση των δικαιωμάτων των άλλων, εκδηλώνεται με παρορμητικότητα, εξαπάτηση, έλλειψη ενοχών, ευερεθιστότητα και συνεχή ανευθυνότητα στην εργασία και τις σχέσεις. Η διαταραχή είναι πιο συχνή στους άνδρες. Τα μεγαλύτερα ποσοστά της διαταραχής συναντώνται σε σωφρονιστικά ιδρύματα.

Συχνά συνδέεται με την κοινωνιοπάθεια ή την ψυχοπάθεια, με συμπτώματα που ξεκινούν πριν τα 15 (Διαταραχή Διαγωγής) και διαγνώσιμα μετά τα 18. Τα συμπτώματα τείνουν να κορυφώνονται στο τέλος της εφηβείας και στην αρχή της δεκαετίας των είκοσι χρόνων. Η ένταση της αντικοινωνικής διαταραχής προσωπικότητας μειώνεται με την ηλικία. Όταν φτάνουν τα 40 ή τα 50 τους χρόνια, οι περισσότεροι άνθρωποι βιώνουν λιγότερα από τα έντονα συμπτώματα.

Η αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας είναι μια κατάσταση ψυχικής υγείας που χαρακτηρίζει άτομα με πρότυπα μακροχρόνιας χειραγώγησης, εκμετάλλευσης ή παραβίασης των δικαιωμάτων άλλων. Συγκεκριμένα, τα άτομα αυτά έχουν τα εξής χαρακτηριστικά:

Αδυναμία συμμόρφωσης στις κοινωνικές νόρμες & Παραβίαση νόμου: Συχνές πράξεις που οδηγούν σε σύλληψη.
Απάτη, δολερότητα & Χειραγώγηση: Επαναλαμβανόμενα ψέματα, χρήση ψευδωνύμων, εξαπάτηση για προσωπικό κέρδος ή ευχαρίστηση. Μπορεί να κλέβουν και να διαπληκτίζονται συχνά.
Παρορμητικότητα: Αποτυχία σχεδιασμού για το μέλλον.Είναι συχνά θυμωμένοι ή αλαζονικοί.
Απερισκεψία & Παράτολμη αδιαφορία: Αδιαφορία για την ασφάλεια του εαυτού ή των άλλων.
Ανευθυνότητα: Επαναλαμβανόμενη αποτυχία διατήρησης σταθερής εργασίας ή ανταπόκριση σε οικονομικές υποχρεώσεις.
Ευερεθιστότητα & Επιθετικότητα: Συχνές συγκρούσεις, θυμός, επιθετική συμπεριφορά και επαναλαμβανόμενοι σωματικοί διαπληκτισμοί.
Γοητεία (επιφανειακή): Μπορεί να φαίνονται ευφυείς και γοητευτικοί, χρησιμοποιώντας το για χειραγώγηση. Να είναι καλοί στο να κολακεύουν και να χειρίζονται τα συναισθήματα των άλλων.
Κατάχρηση ουσιών: Τα άτομα με τη διαταραχή διατρέχουν υψηλό κίνδυνο να στραφούν στις ουσίες ή στο αλκοόλ, καθώς τους βοηθά να μετριάσουν την ένταση, την ευερεθιστότητα και την πλήξη.
Έλλειψη μεταμέλειας: Καμία αίσθηση ενοχής ή τύψεων για τις πράξεις τους, αδιαφορία ή εκλογίκευση των πράξεών του όταν κακομεταχειρίζεται, πληγώνει ή κλέβει κάποιον.

Παρουσιάζοντας συχνά έλλειψη ενσυναίσθησης, τα άτομα αυτά παρουσιάζουν περιφρόνηση για τα συναισθήματα, τα δικαιώματα και τα δεινά των άλλων. Μια διογκωμένη αίσθηση του εαυτού μπορεί να τους κάνει να αισθάνονται ότι δεν αξίζει να ασχοληθούν με απλές δουλειές ή δραστηριότητες, ή μπορεί να μην τους ανησυχούν τρέχοντα ζητήματα και το μέλλον τους. Οι άνθρωποι με αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας τείνουν επίσης να είναι υπερβολικά ισχυρογνώμονες, σίγουροι για τον εαυτό τους ή υπεροπτικοί. Είναι πιθανό να εμφανίζουν μια επιφανειακή γοητεία και μπορούν να γίνουν αρκετά ευφράδεις στην προσπάθεια τους να εντυπωσιάσουν τους άλλους. Επιπλέον, μπορεί να είναι επιπόλαιοι και να εκμεταλλεύονται τους άλλους στις σεξουαλικές τους σχέσεις.

Οι αιτίες ανάπτυξης της διαταραχής δεν είναι γνωστές. Θεωρείται ότι η ανάπτυξη και εκδήλωση της αντικοινωνικής διαταραχής οφείλεται σε έναν συνδυασμό γενετικών, βιολογικών και περιβαλλοντικών παραγόντων (π.χ. τραυματικές εμπειρίες παιδικής ηλικίας).

Η αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας αποτελεί μία από τις πιο δύσκολα θεραπεύσιμες διαταραχές. Στα άτομα αυτά είναι έντονη η παρορμητικότητα και η έλλειψη ορίων, ενώ ταυτόχρονα δεν υπάρχει κανένα ισχυρό κίνητρο για αλλαγή.Τα άτομα με αυτή τη διαταραχή σπάνια αναζητούν θεραπεία από μόνα τους. Είναι πιθανό να ξεκινήσουν θεραπεία μόνο όταν αυτό απαιτείται από το δικαστήριο.

Η διάγνωση της αντικοινωνικής διαταραχής προσωπικότητας γίνεται από εκπαιδευμένο επαγγελματία ψυχικής υγείας (ψυχολόγο ή ψυχίατρο). Η διάγνωση της διαταραχής γίνεται βάσει μιας ψυχολογικής αξιολόγησης που εκτιμά το ιστορικό και την ένταση των συμπτωμάτων. Για να διαγνωστεί κάποιος με αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας πρέπει να εμφανίζει συμπεριφορές αντικοινωνικής συμπεριφοράς από την ηλικία των 15 ετών, αν και μόνο ενήλικες 18 ετών και άνω μπορούν να διαγνωστούν με αυτή τη διαταραχή.Αντίστοιχη διαταραχή σε ανήλικους ονομάζεται «Διαταραχή Διαγωγής». Η διαταραχή δεν θα πρέπει να συμβαίνει στο πλαίσιο επεισοδίου σχιζοφρένειας ή διπολικής διαταραχής.

Η θεραπεία περιλαμβάνει συνήθως μακροχρόνια ψυχοθεραπεία με θεραπευτή που έχει εμπειρία στη συγκεκριμένη διαταραχή. Ομάδες υποστήριξης ειδικά προσαρμοσμένες στην αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας είναι αρκετά βοηθητικές. Άτομα με αυτή τη διαταραχή συνήθως αισθάνονται μεγαλύτερη άνεση στο να συζητούν τα συναισθήματα και τις συμπεριφορές τους με τους ομότιμους τους σε ένα τέτοιο υποστηρικτικό περιβάλλον.

Τα θεραπευτικά μοντέλα τείνουν να εστιάζουν στην τροποποίηση των αντικοινωνικών συμπεριφορών και στην μείωση της εμπλοκής με τον νόμο, καθώς και στην αντιμετώπιση συναφών προβλημάτων, όπως η κατάχρηση ουσιών, παρά στην αλλαγή της προσωπικότητας. Οι ασθενείς δεν μένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα στη θεραπεία και έχουν την τάση να προσπαθούν να χειραγωγήσουν τους θεραπευτές τους.

Η θεραπεία απαιτεί συνδυασμό ψυχοθεραπείας (για αυτογνωσία, αυτοέλεγχο, δεξιότητες) και, ενδεχομένως, φαρμακευτικής υποστήριξης. Φαρμακευτικά μπορεί να χορηγηθεί λίθιο, προπανολόλη και καρβαμαζεπίνη με σκοπό την μείωση και τον έλεγχο της επιθετικής συμπεριφοράς.
συνεδρίες ψυχοθεραπείας κατοίκον στην Αθήνα και σε όλη την Αττική