Η ανυπομονησία στα παιδιά
Η υπομονή είναι το ποιοτικό χαρακτηριστικό που φέρνει εσωτερική γαλήνη, και μαζί με την επιμονή, σχεδόν εγγυάται την επιτυχία σε οποιαδήποτε προσπάθεια και αν κάνουμε. Είναι η δύναμη ή η συνήθεια του να υπομένουμε τις δυσκολίες, τις αντιξοότητες ή τον πόνο, με ηρεμία και θάρρος. Έχει να κάνει με την αυτοκυριαρχία και την ψυχραιμία στην αντιμετώπιση των εμποδίων ή των καθυστερήσεων. Στο αντίθετο άκρο, βρίσκεται η ανυπομονησία, η οποία συχνά προκαλεί νευρικότητα και απερισκεψία, ή μπορεί να οδηγήσει σε λάθος αποφάσεις ή και στη δυστυχία.Η ανυπομονησία στα παιδιά είναι μια φυσιολογική φάση ανάπτυξης, που πηγάζει από την αδυναμία τους να διαχειριστούν τον χρόνο και τα συναισθήματά τους.
Η υπομονή παίζει μεγάλο ρόλο στη διαδικασία ωρίμανσης. Είναι αυτή που βοηθάει τα παιδιά να σκέφτονται και να επιλύουν προβλήματα, είναι αυτή που μειώνει την παρορμητικότητα και την ανυπομονησία και παράλληλα ενθαρρύνει τη συναισθηματική ενδυνάμωση του χαρακτήρα τους.Έρευνες έχουν δείξει πως η ικανότητα ενός παιδιού να ελέγχει τις παρορμήσεις του και να καθυστερεί την άμεση ικανοποίηση των επιθυμιών του, προβλέπουν σε σημαντικό βαθμό τη σχολική επιτυχία – χωρίς αυτές τις δεξιότητες τα παιδιά δυσκολεύονται να ακούσουν, να παρακολουθήσουν οδηγίες και να μάθουν.
Στρατηγικές Αντιμετώπισης
- Οπτικοποίηση του χρόνου: Χρησιμοποιήστε κλεψύδρες, χρονόμετρα ή ημερολόγια για να κατανοήσουν τα παιδιά πόσο θα περιμένουν. Έτσι, όταν την επόμενη φορά τους πείτε ότι για τα επόμενα πέντε λεπτά μπορούν να χτίσουν έναν πύργο, να κάνουν ένα παζλ, να ζωγραφίσουν, ρυθμίστε το χρονόμετρο και μόλις τελειώσει ο χρόνος ζητήστε να σταματήσουν. Άλλο παράδειγμα: “Το φαγητό θα είναι έτοιμο σε δέκα λεπτά. Όταν δηλαδή ακούσεις το χρονόμετρο να χτυπάει ή όταν δεις το ρολόι να φτάνει σε αυτό το σημείο, τότε θα μπορείς να φας”. Άλλο ένα παράδειγμα: “Ο μπαμπάς θα γυρίσει, όταν το ρολόι φτάσει εδώ (και δείξτε στο παιδί την ώρα που αναμένετε το μπαμπά)».
- Παιχνίδια υπομονής: Επιτραπέζια παιχνίδια που απαιτούν την τήρηση κανόνων και σειράς, ενισχύουν την υπομονή. Αντίθετα, τα ηλεκτρονικά παιχνίδια προκαλούν ανυπομονησία, καθώς τρέχουν σε γρήγορους ρυθμούς.Οι χειροτεχνίες,επίσης, προάγουν την υπομονή.
- Απόσπαση προσοχής: Όταν το παιδί ανυπομονεί (π.χ. στο αυτοκίνητο ή σε ουρά), προτείνετε δραστηριότητες όπως τραγούδια, παιχνίδια παρατήρησης ή συζήτηση.Ψάχνετε γύρω σας πράγματα που είναι μπλε/ πράγματα που αρχίζουν από «α»/ ταμπέλες/ λεωφορεία ή ό,τι άλλο θέλετε. Ο πρώτος που θα βρει 10 (ή λιγότερα ή περισσότερα) τέτοια «πράγματα» κερδίζει και θα έχει ένα μικρό δωράκι (π.χ. ένα μικρό έπαθλο, όπως ένα γλυκό, παγωτό, μικρό παιχνιδάκι). Εννοείται ότι προσαρμόζουμε τα ζητούμενα στην ηλικία του παιδιού.Αν είστε εκτός σπιτιού φροντίστε να έχετε μαζί σας παιχνίδια για έκτακτες περιπτώσεις, μπλοκ και χρώματα, ενώ στο σπίτι σκεφτείτε αντιπερισπασμούς ( “άκουσες αυτό τον θόρυβο;” ” είδες τη γάτα που είναι στο απέναντι παράθυρο;”).
- Επιβράβευση: Επαινείτε το παιδί όταν δείχνει υπομονή, ενισχύοντας τη θετική συμπεριφορά.
- Χρησιμοποιείστε συχνά τη λέξη “περίμενε”, έτσι ώστε να αρχίζουν τα παιδιά να κατανοούν τη σημασία της. Για παράδειγμα, “Θα σου κάνω αυτό που ζητάς, αλλά θα χρειαστεί να περιμένεις ένα λεπτό”. Ο χρόνος αναμονής μπορεί σταδιακά να αυξάνει.
- Κατανόηση των συναισθημάτων: Αναγνωρίστε ότι η ανυπομονησία είναι μια μορφή άγχους και βοηθήστε τα παιδιά να ονομάσουν αυτό που νιώθουν μειώνοντας την ένταση. Δείξτε του ότι συμπάσχετε μαζί του λέγοντάς του με χαρά «Κι εγώ ανυπομονώ να έρθει αυτή η ώρα!»
- Καθημερινότητα: Βάλτε τα παιδιά να περιμένουν το ασανσέρ να έρθει, ή να περιμένουν υπομονετικά στη σειρά του σούπερ μάρκετ, ή στο αμάξι για να φτάσουν στον προορισμό τους κλπ. Η συμπεριφορά των γονιών σε τέτοιες καταστάσεις είναι ιδιαίτερα σημαντική δεδομένου πως λειτουργούν ως πρότυπα για τα παιδιά. Όταν δείχνουν οι ίδιοι υπομονή ακόμα και σε καταστάσεις που νιώθουν εξαντλημένοι από την αναμονή, τα παιδιά παρακολουθούν και μαθαίνουν τη σημασία και την αξία της.
- Εξηγούμε στο παιδί ότι είναι όντως δύσκολο να έχεις πάντα υπομονή, όμως το να χτυπιόμαστε και να φωνάζουμε δεν είναι αποδεκτή συμπεριφορά. Κάτι που μπορεί να βοηθήσει είναι να του δείξουμε πως να πάρει μερικές βαθιές ανάσες για να ηρεμήσει, να μετρήσει μέχρι το 20 ή να εστιάσει την προσοχή του σε κάτι ευχάριστο κι ενδιαφέρον, μέχρι να έρθει η σειρά του ή η ώρα για αυτό που περιμένει. Είναι σημαντικό να έχουμε ξεκαθαρίσει στο παιδί πως ακριβώς περιμένουμε να συμπεριφερθεί, ώστε να ξέρει τι προσδοκίες έχουμε από αυτό.
- Να είστε συγκεκριμένοι, ειδικά με παιδιά κάτω των 4ων ετών: Για παράδειγμα, εξηγείστε στο παιδί ότι, όταν μιλάτε στο τηλέφωνο θα πρέπει να περιμένει να τελειώσετε για να σας πει αυτό που θέλει, γιατί σε κανέναν δεν αρέσει να τον διακόπτουν. Στη συνέχεια κάντε μια συμφωνία μαζί του, ότι όταν θα θέλει να σας μιλήσει, αλλά ήδη μιλάτε με άλλον, θα πιάνει το χέρι σας χωρίς να σας μιλήσει. Εσείς, θα ακουμπάτε το χέρι του με το δικό σας, δείχνοντάς του έτσι ότι έχει την προσοχή σας, απλώς θα πρέπει να περιμένει για λίγο.
Άλλες Αιτίες Ανυπομονησίας
- Τελειομανία: Κάποια παιδιά ανυπομονούν, γιατί θέλουν το αποτέλεσμα άμεσα, φοβούμενα την αποτυχία.
- ΔΕΠ-Υ: Η ανυπομονησία μπορεί να είναι εντονότερη σε παιδιά με Διάσπαση Προσοχής-Υπερκινητικότητα.
Η υπομονή είναι μια δεξιότητα που καλλιεργείται σταδιακά, γι’ αυτό απαιτείται συνέπεια και ηρεμία από την πλευρά των γονέων.συνεδρίες εργοθεραπείας στο χώρο σας στην αθήνα
