Πρέπει οι γονείς να παρεμβαίνουν σε τσακωμούς μεταξύ του παιδιού τους και των φίλων του;
Η παρέμβαση σε τσακωμούς μεταξύ φίλων, ειδικά όταν πρόκειται για παιδιά ή εφήβους, απαιτεί προσεκτικούς χειρισμούς, ώστε να ενισχυθεί η επίλυση συγκρούσεων και όχι να επιδεινωθεί η κατάσταση.Ακολουθούν βασικές κατευθυντήριες γραμμές για την παρέμβασητων γονέων σε παιδιά και εφήβους όταν έρθουν αντιμέτωποι με καυγάδες:
- Αποφύγετε να παίρνετε θέση: Μην λειτουργείτε ως “δικαστής” που αποφασίζει ποιος έχει δίκιο και ποιος άδικο.Κατά τη διάρκεια της έντασης, είναι καλό οι γονείς να μην επεμβαίνουν αμέσως μόλις αρχίζει ένας τσακωμός ανάμεσα στα παιδιά, αλλά να περιμένουν λίγο μήπως τα παιδιά μπορέσουν να επιλύσουν μόνα τους τη διαφωνία τους.
- Ενθαρρύνετε το διάλογο: Βοηθήστε τα παιδιά να εκφράσουν τα συναισθήματά τους (“νιώθω…” αντί για “φταις εσύ…”) και να ακούσουν την άλλη πλευρά.
- Θέστε όρια στη βία: Παρεμβαίνετε άμεσα αν ο τσακωμός περιλαμβάνει σωματική βία ή βαριές ύβρεις, διαχωρίζοντας τα παιδιά μέχρι να ηρεμήσουν.Πρέπει να παρέμβετε για να δείτε τι συμβαίνει και για να δώσετε στα παιδιά την ευκαιρία να εκφράσει το καθένα πιο ήρεμα την άποψή του. Για τα παιδιά είναι δύσκολο εκείνη τη στιγμή να ακούσουν. Γι’ αυτό και οι γονείς μπορούν να είναι αργότερα πιο διδακτικοί. Εκείνη τη στιγμή όμως μπορούν να δείξουν στα παιδιά πώς θα μπορούσε το καθένα να κάνει μια αμοιβαία υποχώρηση ή να πει κάτι με πιο ήρεμο τρόπο για να λυθεί η σύγκρουση.
- Ακούστε χωρίς να κρίνετε: Όταν το παιδί είναι έτοιμο να σας περιγράψει το περιστατικό, ακούστε προσεκτικά ώστε να καταλάβετε τι έχει συμβεί, ποιος ήταν ο λόγος του τσακωμού και γιατί τα δυο παιδιά έφτασαν στο σημείο να μην θέλουν να ξανα ειδωθούν. Μόνο προσοχή, όσο μιλάτε με το παιδί σας, μην του λέτε τι θα έπρεπε να έχει πει ή κάνει και μην κρίνετε καμία απ’ τις δύο πλευρές. Είναι φυσιολογικό, η πρώτη εξιστόρηση να είναι λίγο πιο υποκειμενική και να δικαιώνει το παιδί σας. Αν διαπιστώσετε αμφιλεγόμενα σημεία, προσπαθήστε να ρίξετε φως σ’ αυτά. Μην επιμείνετε, όμως, για να μην φέρετε το παιδί σε θέση άμυνας. Δείξτε υπομονή και σιγά σιγά θα έχετε μια πιο ξεκάθαρη εικόνα για το τι έγινε και πώς νιώθει το παιδί σας.
- Δώστε χώρο για λύσεις: Αφού ηρεμήσουν, ζητήστε τους να προτείνουν εκείνα λύσεις για το πρόβλημα.
- Τοξικές φιλίες: Εάν διαπιστώσετε ότι μια φιλία είναι κακοποιητική (bullying, χειραγώγηση), η παρέμβαση πρέπει να είναι πιο άμεση, προστατεύοντας το παιδί σας και βοηθώντας το να θέσει όρια.
- Ενθαρρύνετε το παιδί να κάνει περισσότερους φίλους: Είναι πολύ πιθανό, το παιδί να νιώθει ακόμη χειρότερα για τον τσακωμό, επειδή πιστεύει ότι κινδυνεύει να χάσει τον μοναδικό του φίλο. Ό,τι και αν γίνει, είναι καλό να δώσετε στο παιδί την ώθηση να γίνει πιο κοινωνικό ώστε να μην βασίζεται μόνο σε ένα ή δύο παιδιά για παρέα. Οι εξωσχολικές δραστηριότητες και η ένταξή του σε διαφορετικές ομάδες παιδιών, είναι ένας καλός τρόπος. Έτσι θα μάθει να κοινωνικοποιείται όχι με αποκλειστικό κριτήριο την ζώνη άνεσής του, αλλά την ευχαρίστηση από την ίδια τη συναναστροφή με άλλους ανθρώπους και το να συναγωνίζεται μαζί τους ή να μοιράζεται τα ποικίλα ενδιαφέροντά τους.
- Μοιραστείτε μια δική σας παρόμοια εμπειρία: Ως γονιός, κάθε νέα εμπειρία του παιδιού είναι για εσάς μια ευκαιρία να του μάθετε κάποια πράγματα για τη ζωή και να το καθοδηγήσετε μέσω του παραδείγματος. Έτσι και σ’ αυτήν τη περίπτωση, οφείλετε να το βοηθήσετε να βγει σοφότερο. Είναι πολύ πιθανό να έχετε περάσει κάτι παρόμοιο στα παιδικά σας χρόνια, οπότε γιατί να μην το μοιραστείτε με το παιδί σας. Τα παιδιά αγαπούν τις αφηγήσεις και παίρνουν το μήνυμα πολύ πιο εύκολα απ’ ότι αν τους το υπαγορεύσετε. Μιλήστε του για μια δική σας εμπειρία, εξηγώντας πως λειτουργούν οι φιλίες και το πως οι φίλοι τσακώνονται κιόλας και, καμιά φορά, μπορεί και να μην τα ξαναβρούν. Έχοντας εσάς για παράδειγμα, το παιδί θα πάρει πιο εύκολα τη σωστή απόφαση.
- Παρηγορήστε το παιδί και αναφέρετε το ενδεχόμενο να τα ξαναβρούν: Είστε στην πολύ πλεονεκτική θέση να γνωρίζετε ότι, μετά από τσακωμούς, όσο έντονοι και αν είναι αυτοί, τα παιδιά συνηθίζουν να τα ξαναβρίσκουν και να περνούν μαζί το ίδιο καλά με πριν. Το παιδί σας, όμως, δεν το ξέρει και η διαδικασία επούλωσης είναι αναμενόμενα δύσκολη. Μόλις το παιδί εκτονωθεί και δείχνει να έχει ξαλαφρώσει, δώστε του να καταλάβει ότι ξέρετε πολύ καλά πως νιώθει και ότι δεν υπάρχει λόγος να ντρέπεται ή να μετανιώνει για το συμβάν. Χρησιμοποιήστε λόγια παρηγορητικά και μόλις μαλακώσει, μιλήστε του σιγά σιγά για το ενδεχόμενο να τα ξαναβρούν με το άλλο παιδί και να ξαναπαίξουν μαζί. Αν το παιδί είναι αρνητικό μην το πιέσετε, πάρτε το μια αγκαλιά και δώστε του λίγο χρόνο να το σκεφτεί μόνο του.
Στρατηγικές για Εφήβους
- Υποστήριξη, όχι έλεγχος: Στην εφηβεία, οι φίλοι είναι εξαιρετικά σημαντικοί. Αντί να απαγορεύετε παρέες, συζητήστε για τη συμπεριφορά.
- Ενσυναίσθηση: Βοηθήστε τον έφηβο να κατανοήσει τη θέση του φίλου του και να αναγνωρίσει τα δικά του λάθη.
- Διαχωρισμός πραγματικής/μη πραγματικής φιλίας: Βοηθήστε τους να αναγνωρίζουν αν η φιλία τους προσφέρει χαρά ή άγχος.
- Συνοπτικά: Η παρέμβαση πρέπει να στοχεύει στο να διδάξει στα παιδιά πώς να διαχειρίζονται τις διαφωνίες, όχι απλά στο να σταματά τον καβγά, ενισχύοντας την αυτονομία και την αυτοεκτίμησή τους
Οι τσακωμοί μεταξύ παιδιών είναι φυσιολογικό μέρος της ανάπτυξης, βοηθώντας τα να μάθουν διαπραγμάτευση και διαχείριση συγκρούσεων. Συχνά προκαλούνται από ανταγωνισμό, διεκδίκηση προσοχής ή παρόμοιες ανάγκες. Η παρέμβαση των γονέων πρέπει να είναι ψύχραιμη, ενθαρρύνοντας τα παιδιά να βρουν μόνα τους λύση.
ψυχοθεραπευτές στο χώρο σας στην αθήνα
