Τα οφέλη της άσκησης στα παιδιά όλων των ηλικιών
Η καθημερινή άσκηση είναι απαραίτητη για τα παιδιά (5-17 ετών), με τουλάχιστον 45 λεπτά μέτριας έως έντονης δραστηριότητας (αερόβια, ενδυνάμωση). Βεβαίως και το παιχνίδι πρέπει να είναι διασκεδαστικό και όχι πιεστικό. Ας δούμε παρακάτω τα πολλαπλά οφέλη της άθλησης.
- Αυξάνει την δύναμη και την αντοχή των μυών. Η άσκηση βοηθά τα παιδιά να αναπτύξουν ένα υγιές μυοσκελετικό σύστημα. Οδηγεί σε αύξηση της μυϊκής μάζας και άρα και σε αύξηση της μυϊκής ισχύος. Στόχος είναι η συμμετρική αύξηση της ισχύος όλων, αν είναι δυνατόν, των μυών και αποτελεί ευθύνη του προπονητή. Προσοχή απαιτείται ώστε η αύξηση αυτή της μυϊκής μάζας να είναι εναρμονισμένη στην ωρίμανση και του υπόλοιπου κινητικού συστήματος (τένοντες, συνδέσμοι, οστά, αρθρώσεις). Αυτό εξασφαλίζεται καλύτερα με το ελεύθερο παιχνίδι όπου υπάρχει ποικιλία στην κίνηση, ενώ από τα οργανωμένα αθλήματα το ίδιο αποτέλεσμα επιτυγχάνεται στο ποδόσφαιρο, το basket-ball, το hand – ball, το volley-ball.
- Αυξάνει την ευλυγισία, προσδίδει πλαστικότητα στην κίνηση. Για να έχει καλή φυσική κατάσταση ένα παιδί, πρέπει να είναι σε θέση να στρέφει και να λυγίζει το σώμα προς κάθε κατεύθυνση που επιτρέπει η φυσιολογία των αρθρώσεων, των συνδέσμων και των μυών και αυτό να γίνεται με ευκολία και χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια. Η ευλυγισία προσδίδει ευκινησία και χάρη, με κύριο χαρακτηριστικό τον πολύ καλό συγχρονισμό στην αλληλουχία της κίνησης.
- Αναπτύσσεται η νευρομυϊκή συναρμογή των παιδιών. Με απλά λόγια, τα παιδιά μέσω τεχνικών ασκήσεων και των επαναλήψεων αυτών μαθαίνουν να ελέγχουν καλύτερα το σώμα τους και τις κινήσεις τους, βελτιώνοντας τα αντανακλαστικά τους και αναπτύσσοντας το συγχρονισμό μεταξύ ματιών και άκρων.
- Σε κοινωνικό επίπεδο, η συμμετοχή σε φυσικές δραστηριότητες και ειδικά σε ομαδικά αθλήματα έχει βρεθεί ότι βοηθάει τα παιδιά στη γρηγορότερη και ουσιαστικότερη κοινωνικοποίησή τους, παρέχοντάς τους ευκαιρίες για αυτοπροβολή, «χτίζοντας» την αυτοπεποίθησή τους και αναπτύσσοντας αισθήματα συνεργασίας και ομαδικότητας.
- Η άσκηση διατηρεί το βάρος σε σωστά επίπεδα. Η άσκηση συμβάλλει σημαντικά και ουσιαστικά στη διατήρηση ενός υγιούς και φυσιολογικού βάρους. Η συγκεκριμένη επίδραση της άσκησης είναι ένα γεγονός ιδιαίτερα σημαντικό, ειδικά εάν αναλογιστεί κανείς την αλματώδη αύξηση στα ποσοστά της παιδικής παχυσαρκίας, καθώς και το πλήθος των σοβαρών και αρνητικών συνεπειών που η αύξηση αυτή επιφέρει στην υγεία. Το βάρος διατηρείται σταθερό ή το αθλούμενο παιδί χάνει βάρος όταν η άθληση συνοδεύεται και από κάποια διαιτητική προσπάθεια. Αυτή μπορεί να γίνει με την οδηγία ειδικού διατροφολόγου, του παιδιάτρου ή και από την οικογένεια του παιδιού.
- Η φυσική δραστηριότητα έχει, επίσης, σχετιστεί με πολλαπλά ψυχολογικά οφέλη για τα παιδιά. Βελτιώνει αισθητά τον έλεγχο του άγχους και μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης και εκδήλωσης συμπτωμάτων κατάθλιψης, περιστατικά που μπορεί να αποδειχθούν επικίνδυνα ιδιαιτέρως κατά την ευαίσθητη φάση της εφηβείας.Η αθλητική δραστηριότητα δίνει διαφυγή στο στρες και μία γενικότερη εκτόνωση.
- Σε επίπεδο πνευματικής λειτουργίας, η επίδοση στο σχολείο είναι καλύτερη και η μελέτη αποδοτικότερη.
- Μια πιο μακροπρόθεσμη αλλά ιδιαίτερα σημαντική επίδραση της άσκησης είναι ότι τα παιδιά που είναι σωματικά δραστήρια ακολουθούν και έναν συνολικότερα πιο υγιεινό τρόπο ζωής και δύσκολα στρέφονται προς διάφορες κακές συνήθειες αποφεύγοντας την κατάχρηση αλκοόλ, το κάπνισμα ή τη χρήση ουσιών τόσο κατά τη φάση της ανάπτυξής τους, όσο και στην ενήλικη ζωή τους.
- Βελτιώνει την αναπνευστική και την καρδιακή λειτουργία. Παράλληλα με την ενδυνάμωση του σκελετικού και του μυϊκού συστήματος, η άσκηση βοηθάει στην ενδυνάμωση και του καρδιαγγειακού συστήματος. Ουσιαστικά, κατά τη διάρκεια πραγματοποίησης μιας φυσικής δραστηριότητας «γυμνάζονται» παράλληλα η καρδιά και οι πνεύμονες, δηλαδή «προπονείται» συνολικά το καρδιαναπνευστικό σύστημα. Η αερόβια άσκηση αναπτύσσει καλή αναπνευστική επάρκεια και ανταλλαγή αερίων και εκ τούτου ο κορεσμός της αιμοσφαιρίνης σε οξυγόνου είναι πολύ καλός, ακόμα και κάτω από δύσκολες συνθήκες. Παράλληλα υπερτρέφεται ο καρδιακός μυς και λειτουργεί η καρδιά οικονομικότερα. Αυξάνεται η ένταση συστολής του καρδιακού μυός και η καρδιά λειτουργεί σε χαμηλό ρυθμό (λιγότερες σφύξεις).
- Διατηρεί σε φυσιολογικά επίπεδα την αρτηριακή πίεση και αυξάνει τα επίπεδα της προστατευτικής HDL χοληστερόλης.
Το παραπάνω αποτέλεσμα επιτυγχάνεται καλύτερα εάν το παιχνίδι του παιδιού είναι καθημερινό, οπότε δεν απαιτείται κάποια οργανωμένη άθληση, εκτός αν το παιδί το θέλει για κάποιους δικούς του λόγους. Η άσκηση, τρέξιμο, γρήγορο βάδισμα πρέπει να γίνεται τουλάχιστον επί 45’, τρεις φορές την εβδομάδα. Πάντως καλύτερη επιλογή θεωρείται η καθημερινή άσκηση του παιδιού.
Συστάσεις ανά Ηλικία
- Βρεφική/Προσχολική ηλικία (έως 5 ετών): Παιχνίδι, κολύμβηση (baby swimming), κινητικότητα.
- Παιδιά 6-9 ετών: Βασικές κινητικές δεξιότητες, στίβος, χορός, πολεμικές τέχνες, κολύμβηση, τένις.
- Παιδιά 10-17 ετών: Ομαδικά αθλήματα (μπάσκετ, ποδόσφαιρο), συστηματική άσκηση.
Συμβουλές για Γονείς
- Διασκέδαση: Η άσκηση δεν πρέπει να είναι καταναγκαστική. Επιλέξτε δραστηριότητες που αρέσουν στο παιδί.
- Παράδειγμα: Ασκηθείτε μαζί με τα παιδιά σας (βόλτα με ποδήλατα, χορός).
- Μέτρο: Αποφύγετε την υπερβολή για να μην προκληθούν τραυματισμοί, ειδικά σε έντονα αθλήματα.
- Ποικιλία: Συνδυάστε αερόβια άσκηση (τρέξιμο) με μυϊκή ενδυνάμωση.
