Λίγα λόγια για τους νυχτερινούς τρόμους

Νυχτερινοί τρόμοι είναι ξυπνήματα του παιδιού μέσα στην νύχτα που έχουν δραματικό χαρακτήρα. Συμβαίνουν κατά τις πρώτες ώρες ύπνου, δηλαδή του ύπνου που είναι περισσότερο βαθύς. Αγχώνουν, ανησυχούν πολύ τους γονείς, γιατί το παιδί φαίνεται να βρίσκεται σε μεγάλη αναταραχή και δεν μπορεί να παρηγορηθεί.

Οι νυχτερινοί τρόμοι σε παιδιά έχουν τα παρακάτω συμπτώματα:

Ξαφνική ορθοστασία πάνω στο κρεβάτι
Φωνή και ουρλιαχτό σε έντονο βαθμό
Ταχύτερη αναπνοή και καρδιακό παλμό
Αυξημένη έκκριση αδρεναλίνης, με συνέπεια εφίδρωση, μυδρίαση και μάτια διάπλατα ανοιχτά. Ιδρώτας
Απότομες κινήσεις χεριών/ ποδιών ή ακόμα να περπατήσει νευρικά στο σπίτι σα να ψάχνει κάτι και δεν το βρίσκει.
Αναστάτωση και φόβος
Μετά την εκδήλωση των συμπτωμάτων, το παιδί επιστρέφει για ύπνο.

Οι νυχτερινοί τρόμοι σε παιδιά προκαλούνται από την υπερβολική διέγερση του κεντρικού νευρικού συστήματος (ΚΝΣ) κατά τη διάρκεια του ύπνου. Ο ύπνος περιλαμβάνει διάφορα στάδια. Ένα από αυτά είναι τα όνειρα ή οι εφιάλτες κατά το στάδιο της γρήγορης κίνησης των ματιών (REM). Οι νυχτερινοί τρόμοι συμβαίνουν κατά τον βαθύ ύπνο μη REM. Ένας νυχτερινός τρόμος, τεχνικά, δεν αποτελεί όνειρο, αλλά περισσότερο μια ξαφνική αντίδραση φόβου που συμβαίνει κατά τη μετάβαση από το ένα στάδιο του ύπνου στο άλλο.

Στατιστικά, οι νυχτερινοί τρόμοι συμβαίνουν συνήθως περίπου 2 ή 3 ώρες μετά τον ύπνο του παιδιού. Το παιδί που βρίσκεται στη μέση ενός νυχτερινού τρόμου δεν είναι ξύπνιο, αλλά βρίσκεται στο στάδιο μεταξύ ύπνου και ξύπνιου. Είναι αρκετά ξυπνητό για να σηκώνεται από το κρεβάτι, για να φωνάζει ή για να έχει τα μάτια του ανοιχτά, αλλά είναι αρκετά μέσα σε ύπνο για να μην ανταποκρίνεται στον γονιό που προσπαθεί να το παρηγορήσει. Το παιδί δεν θυμάται τίποτα το επόμενο πρωί, επειδή το επεισόδιο έγινε σε βαθύ ύπνο και δεν υπάρχουν νοητικές εικόνες για να θυμηθεί, σε αντίθετη με ό,τι συμβαίνει συνήθως με έναν εφιάλτη.

Δεν είναι σπάνιο να υπάρχει ιστορικό νυχτερινών τρόμων στην οικογένεια. Οι νυχτερινοί τρόμοι συνήθως δεν αντανακλούν κανένα σημαντικό συναισθηματικό ή ψυχολογικό πρόβλημα.Δεν προκαλούν καμία αναπτυξιακή ή άλλη βλάβη στο παιδί και κάποια στιγμή το παιδί θα τους ξεπεράσει από μόνο του. Αποτελούν κομμάτι της υγιούς ψυχοκινητικής τους ανάπτυξης. Μερικές φορές όμως οι τρόμοι μπορεί να χειροτερεύουν όταν το παιδί αρρωσταίνει ή έχει άγχος ή ανησυχία για κάτι.

Η διάρκεια του επεισοδίου είναι 5-10 λεπτά. Συνήθως συμβαίνει ένα επεισόδιο/ νύχτα. Σπανίως τα επεισόδια μπορεί να επαναλαμβάνονται την ίδια νύχτα.Οι νυχτερινοί τρόμοι εμφανίζονται στο περίπου 5% των παιδιών και παρατηρούνται στο διάστημα 4-12 ετών.Σε ορισμένες περιπτώσεις, παρατηρούνται και νυχτερινοί τρόμοι σε βρέφη 18 μηνών. Επίσης, έρευνες έχουν συνδέσει την κληρονομικότητα με τον νυχτερινό τρόμο.

Οι νυκτερινοί τρόμοι διαφέρουν από τους εφιάλτες στα παρακάτω.

Οι εφιάλτες είναι άσχημα όνειρα που συμβαίνουν στο δεύτερο μισό της νύχτας, όταν ο ύπνος είναι πιο ελαφρύς και βλέπουμε περισσότερα όνειρα.
Κατά τον εφιάλτη το παιδί ξυπνά πλήρως, έχει τις αισθήσεις του και μπορεί να ανταποκριθεί, άρα και να παρηγορηθεί από τους γονείς.
Συχνά το παιδί μπορεί να θυμηθεί τον εφιάλτη το επόμενο πρωί.

Την στιγμή που συμβαίνει νυχτερινός τρόμος στο παιδί σας ακολουθήστε τα εξής:

Μην προσπαθήσετε να ξυπνήσετε το παιδί.
Παραμείνετε ήρεμοι, ψύχραιμοι και μην αγγίζετε το παιδί.
Μην προσπαθήσετε να το αγκαλιάσετε για να το παρηγορήσετε(εκτός εάν το παιδί κινδυνεύει να χτυπήσει), διότι συχνά κάνουν το επεισόδιο χειρότερο και μακρύτερο.
Βεβαιωθείτε ότι δεν υπάρχει κάποιο αιχμηρό αντικείμενο κοντά στο παιδί.
Βεβαιωθείτε ότι δεν υπάρχει παράθυρο ανοικτό στο δωμάτιο του ή να βρίσκεται το παιδί κοντά σε σκάλες.
Φροντίζουμε για την ασφάλειά του παιδιού στο σπίτι και στον ύπνο, πχ να μην σκοντάψει και χτυπήσει όταν σηκώνεται από το κρεβάτι.
Κάντε λίγη υπομονή και σύντομα το επεισόδιο αυτό θα περάσει.

Λύσεις που προτείνονται ως θεραπεία του νυχτερινού τρόμου, είναι οι κάτωθι:

Μιλήστε στα παιδιά για τη διαφορά μεταξύ φαντασίας και πραγματικότητας.
Εξετάστε τις πηγές καθημερινού στρες του παιδιού σας.
Η ρουτίνα ύπνου μπορεί να βοηθήσει, όπως και συγκεκριμένη ώρα ύπνου. Αντίθετα υπερκόπωση του παιδιού κατά τις τελευταίες ώρες της ημέρας ίσως προκαλέσει συχνότερους νυχτερινούς τρόμους.
Αποφύγετε τις βίαιες σκηνές στην τηλεόραση, ειδικά πριν τον ύπνο.
Δημιουργήστε μια ρουτίνα πριν τον ύπνο που είναι απλή και χαλαρωτική.
Δώστε στο παιδί σας πριν κοιμηθεί ένα μαλακό παιχνίδι – κούκλα.
Τοποθετείστε ένα φωτάκι νυκτός στο δωμάτιο του παιδιού σας.
Δείξτε στο παιδί σας πως να χαλαρώνει, όπως με ασκήσεις αναπνοής.
Αντικαταστήστε τις τρομακτικές σκέψεις με όμορφες εικόνες και λόγια.
Κατά τη διάρκεια της ημέρας, δημιουργήστε ιστορίες με το παιδί σας στις οποίες ο πρωταγωνιστής μαθαίνει να ξεπερνά τους νυχτερινούς φόβους.
Μη δείχνετε άγχος.Μη συζητάτε για το επεισόδιο μπροστά στο παιδί, εκτός αν ρωτήσει εκείνο. Η αντίδρασή σας μπορεί να στενοχωρήσει το παιδί και να έχει άγχος όταν πέφτει για ύπνο.

Αναζητήστε ιατρική συμβουλή εάν η συχνότητα των νυχτερινών τρόμων σας προβληματίζει, είναι τόσο έντονοι που υπάρχει κίνδυνος τραυματισμού του παιδιού, εάν διαταράσσεται συστηματικά ο ύπνος όλης της οικογένειας και εάν φαίνεται να επηρεάζεται με υπνηλία το παιδί κατά την διάρκεια της ημέρας. Τα παιδιά με προβλήματα τη νύχτα συχνά υποφέρουν από μια ποικιλία προβλημάτων στη διάρκεια της ημέρας, όπως το άγχος, η παρορμητικότητα και ο ελαττωματικός έλεγχος της προσοχής. Ένας ειδικός μπορεί να συστήσει ένα πρόγραμμα βοήθειας προσαρμοσμένο στις εξατομικευμένες ανάγκες του παιδιού σας.
παιδοψυχολόγοι στην Αθήνα στο χώρο σας