Αυτοεξυπηρέτηση των παιδιών: Χρήσιμες συμβουλές προς τους γονείς
Η αυτοεξυπηρέτηση αποσκοπεί στο να αναπτύξει το παιδί βασικές συνήθειες και δεξιότητες που είναι απαραίτητες για να μπορέσει να διατηρείται στη ζωή χωρίς να είναι αναγκαία η συνεχής παρουσία των άλλων.Στην ηλικία των 3 ετών, το παιδί σιγά-σιγά θα πρέπει να ξεκινήσει να παίρνει πρωτοβουλίες σε όλες τις δεξιότητες της καθημερινής ζωής με βοήθεια και καθοδήγηση, φυσικά από ενήλικα. Ο καλύτερος τρόπος για να εμπεδώσει το παιδί την αυτοεξυπηρέτηση, είναι μέσα από τα ερεθίσματα και τα βιώματα που του δίνει το περιβάλλον του.
Η αυτοεξυπηρέτηση των παιδιών έχει τα εξής πλεονεκτήματα:
- Τα παιδιά νιώθουν αυτοπεποίθηση, αφού νιώθουν ικανά και τα καταφέρνουν.
- Τα παιδιά καταφέρνουν να νιώσουν αυτονομία, ώστε να προχωρήσουν στην ενήλικη ζωή τους.
- Τα παιδιά γίνονται υπεύθυνα σε σχέση με την ηλικία τους.
Παρακάτω θα δούμε μια λίστα με μερικές βασικές δεξιότητες αυτοεξυπηρέτησης που αφορούν όλο το ηλικιακό φάσμα προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας.
- Τρώει μόνο του: 7 μηνών-2 χρονών
- Πίνει από πλαστικό ποτήρι: 19 μηνών
- Βγάζει τις κάλτσες και τα παπούτσια του: 21 μηνών
- Πλένει χέρια και πρόσωπο: 1 ½ –3 χρονών
- Πλένει τα δόντια του: 1 ½ –7 χρονών
- Κουβαλάει τα πράγματά του από το αυτοκίνητο: 18 μηνών – 4 ½ χρονών
- Ντύνεται και ξεντύνεται: 2-4 χρονών
- Πηγαίνει στην τουαλέτα: 2-4 χρονών
- Φυσάει τη μύτη του: 2-5 χρονών
- Τακτοποιεί τα παιχνίδια του: 2-5 χρονών
- Βάζει τα αντικείμενα στην κατάλληλη θέση (π.χ. μολύβια στην κασετίνα): 3-5 χρονών
- Βάζει τα άπλυτα στο πλυντήριο: 3-5 χρονών
- Πηγαίνει το πιάτο του στο νεροχύτη: 3-5 χρονών
- Φτιάχνει το κρεβάτι του: 3-6 χρονών
- Δένει τα κορδόνια: 4-6 χρονών
- Κάνει μπάνιο μόνο του:4-6 χρονών
- Ετοιμάζει την τσάντα του: 4-7 χρονών
- Δένει κόμπους: 7 χρονών
- Χτενίζεται ή βουρτσίζεται: 5-8 χρονών
Παρακάτω θα παραθέσουμε κάποιες συμβουλές προς τους γονείς για να μάθουν στα παιδιά τους πώς να αυτοεξυπηρετούνται.
- Ενθαρρύνετε το παιδί να έχει αυτόνομη δράση και να παίρνει πρωτοβουλίες ανάλογα με την ηλικία του.
- Είναι καλό να εδραιώνετε έναν στόχο την φορά, πριν προχωρήσετε στον επόμενο.
- Αφήστε το να είναι υπεύθυνο για την αυτοεξυπηρέτησή του, δηλαδή να ντύνεται μόνο του, να τρώει μόνο του, να τακτοποιεί τα πράγματά του, όπως το να ετοιμάζει την τσάντα του για την επόμενη μέρα στο σχολείο.
- Προσπαθήστε να μη ενοχλείστε με τυχόν ατυχήματα ή λάθος τρόπους που μπορεί να χρησιμοποιεί το παιδί, όπως πχ όταν λερώνεται από το φαγητό ή βάζει ανάποδα τα ρούχα ή τις κάλτσες του.
- Ενθαρρύνετε την προσπάθεια του παιδιούόσο περισσότερο μπορείτε και μην το μαλώνεται.
- Μειώστε τον χρόνο που το παιδί βρίσκεται μπροστά στην τηλεόραση, τον υπολογιστή ή το κινητό.
- Μην το προστατεύεται, αλλά αφήστε το παιδί να δει και να υποστεί τις συνέπειες των πράξεών του ανάλογα πάντα με την ηλικία του.
- Προτρέψτε το παιδί να συμμετέχει σε εργασίες του σπιτιού πχ. να βοηθάει στο μάζεμα ή στο στρώσιμο του τραπεζιού, να προσπαθήσει να στρωσει το κρεβάτι του ή να τακτοποιήσει στα συρτάρια τα πράγματα ή τα τρόφιμα που αγοράσατε μαζί από το supermarket.
- Μην μαζεύετε τα παιχνίδια του παιδιού. Ουσιαστικά είναι η πρώτη ευθύνη του και θα πρέπει το ίδιο να είναι συνεπής.
- Παίξτε συμβολικό παιχνίδι, πχ ταΐστε-ντύστε κουκλάκια, παίξτε παιχνίδια ρόλων.
- Αφήστε το παιδί να κρατήσει το τηλέφωνο του ντους και να ρίχνει νερό στον εαυτό του.
- Εκπαιδεύεστε τα παιδιά σε δραστηριότητες περάσματος σε κλωστή και πίνακες με κορδόνια.
- Στείλτε το παιδί σας σε δραστηριότητες, όπως πρόσκοποι και κατασκήνωση.
- Βάλτε σταθερά όρια σχετικά με τη διαχείριση του χρόνου (σε παιδιά που ξεκινούν το δημοτικό), έτσι ώστε να μεταφέρετε στο παιδί ότι η κάθε δραστηριότητα αρχίζει και τελειώνει στην ώρα της.
- Καλλιεργήστε την εμπιστοσύνη στον εαυτό του και μην επιβραβεύετε μόνο ένα τέλειο αποτέλεσμα.
Εάν δείτε ότι το παιδί σας δεν τα καταφέρνει στην αυτοεξυπηρέτησή του θα ήταν χρήσιμο να απευθυνθείτε σε έναν εργοθεραπευτή, ώστε να γίνει μια αξιολόγηση, και ο εργοθεραπευτής να θέσει ένα ατομικό πρόγραμμα σύμφωνα με τις ανάγκες του παιδιού.Σύμφωνα με σύγχρονες έρευνες, οι εργοθεραπευτικές παρεμβάσεις μπορούν να ενισχύσουν σημαντικά την απόδοση των παιδιών σε δραστηριότητες όπως το ντύσιμο, η σίτιση και η υγιεινή, μειώνοντας παράλληλα το άγχος και την εξάρτηση από το οικογενειακό περιβάλλον.
Οι παρεμβάσεις βασίζονται στη λεπτομερή ανάλυση της εκάστοτε δραστηριότητας, στην οποία ο εργοθεραπευτής «σπάει» κάθε δραστηριότητα στα επιμέρους στάδια που τη συνθέτουν. Έτσι, η διαδικασία γίνεται κατανοητή, δομημένη και πιο εύκολα διαχειρίσιμη από το παιδί.
υπηρεσίες λογοθεραπείας στο σπίτι σε όλη την αθήνα
