Σκάλισμα της μύτης: Μια επικίνδυνη συνήθεια – Τρόποι διακοπής σε ενήλικες και παιδιά
Το σκάλισμα της μύτης στα παιδιά είναι μια πολύ κοινή και συνήθως φυσιολογική συχνά ασυνείδητη συνήθεια, η οποία όμως μπορεί να σταματήσει με υπομονή και σωστές τεχνικές.Τα παιδιά συχνά σκαλίζουν τη μύτη τους, επειδή νιώθουν ξηρότητα, έχουν κρούστες (μύξες) που τα ενοχλούν, ή λόγω αλλεργιών και ρινίτιδας. Επίσης, μπορεί να είναι απλώς μια συνήθεια όταν βαριούνται ή νιώθουν άγχος ή από περιέργεια.
Αίτια και Σημασία
Το σκάλισμα της μύτης είναι μια συνήθεια που συναντάται σε όλες τις ηλικίες, συχνά οφείλεται σε ξηρότητα, ρινική συμφόρηση (μπούκωμα) ή απλά ως νευρική συνήθεια. Για να σταματήσει, απαιτείται συνδυασμός διατήρησης της υγρασίας στη μύτη και αλλαγής της συμπεριφοράς.
- Παιδιά: Συχνά ξεκινά από περιέργεια, βαρεμάρα ή ως μηχανισμός αντιμετώπισης του στρες (όπως το πιπίλισμα αντίχειρα).
- Ξένο Σώμα: Εάν το παιδί σκαλίζει τη μύτη του και αυτή μυρίζει άσχημα, ενδέχεται να έχει σφηνώσει κάποιο αντικείμενο, απαιτώντας έλεγχο από ΩΡΛ.
- Αλλεργίες: Η αλλεργική ρινίτιδα μπορεί να προκαλέσει φαγούρα, οδηγώντας στο σκάλισμα.
Το σκάλισμα της μύτης ή άλλιώς ρινοτιλεξομανία θεωρείται κοινωνικά μη αποδεκτή συνήθεια, αλλά μπορεί επίσης να προκαλέσει ρινικές λοιμώξεις, τραυματισμούς, αιμορραγία και μεταφορά μικροβίων, γι’ αυτό και συστήνεται η διακοπή της.
- Τραυματισμός & Αιμορραγία: Μπορεί να προκληθούν πληγές στο ρινικό βλεννογόνο.Το σκάλισμα προκαλεί τραυματισμούς, μεταφέρει μικρόβια και μπορεί να οδηγήσει σε ρινορραγίες. Μπορεί να προκαλέσει εκδορές και διαφυγή αίματος που ευνοεί την ανάπτυξη των βακτηρίων και μπορεί να οδηγήσει στη δημιουργία κρούστας και ερεθισμού του βλεννογόνου της μύτης.
- Μεταφορά Μικροβίων: Τα χέρια μεταφέρουν βακτήρια (π.χ. χρυσίζων σταφυλόκοκκος) στη μύτη,ο οποίος μπορεί να δημιουργήσει αποικίες στο πρόσθιο τμήμα της, αυξάνοντας τον κίνδυνο λοίμωξης. Άλλα μικρόβια μπορεί να οδηγήσουν σε μολύνσεις του δέρματος όπως η θυλακίτιδα που παρατηρείται όταν το μικρόβιο μολύνει τους θυλάκους των τριχών της μύτης ή η λοιμώδης ρινίτιδα κατά την οποία είναι μολυσμένες οι φυσιολογικές εκκρίσεις της.
Τρόποι αντιμετώπισης και διακοπής
- Ενυδάτωση ρινικού βλεννογόνου: Χρησιμοποιήστε φυσιολογικό ορό, ρινικά σπρέι με θαλασσινό νερό, ή αλοιφές (π.χ. βαζελίνη) για να αποφύγετε την ξηρότητα που προκαλεί φαγούρα και να απομακρύνετε τις εκκρίσεις, μειώνοντας την ανάγκη για σκάλισμα.Για τα παιδιά χρησιμοποιείστε φυσιολογικό ορό ή θαλασσινό νερό (σπρέι) για να διατηρείτε τις ρινικές κοιλότητες ενυδατωμένες και να αποφεύγονται οι κρούστες.
- Ενυδάτωση του αέρα: Χρησιμοποιήστε υγραντήρα στο δωμάτιο του παιδιού, ειδικά τον χειμώνα, για να μειώσετε την ξηρότητα του αέρα που προκαλεί φαγούρα. Ένας υγραντήρας στον χώρο, ειδικά το χειμώνα, αποτρέπει την ξήρανση του βλεννογόνου.
- Απασχόληση χεριών: Αν πρόκειται για νευρική συνήθεια ή από βαρεμάρα, κρατήστε τα χέρια του παιδιού απασχολημένα με κάποιο παιχνίδι (fidget toy, μπαλάκι άγχους) ή άλλη δραστηριότητα.Το παιδί μπορεί να πειράζει τη μύτη του από ανάγκη να κρατάει τα χέρια του απασχολημένα. Εάν πειράζει τη μύτη του κυρίως όταν παρακολουθεί τηλεόραση ή δεν κάνει κάτι άλλο, προσπαθήστε να το εμπλέξετε σε άλλες δραστηριότητες. Όσο έχει τα χέρια του απασχολημένα είναι λιγότερο πιθανό να τα βάλει στη μύτη του.
- Κάντε του τη συνήθεια του σκαλίσματος της μύτης λιγότερο απολαυστική. Ο πιο απλός και πρακτικός τρόπος είναι κολλώντας στο δάχτυλο του παιδιού ένα τσιρότο.
- Μιλήστε στο παιδί: Εξηγήστε στο παιδί τι μπορεί να πάθει από αυτή τη κακή συνήθεια. Πείτε του ότι το σκάλισμα της μύτης δεν είναι μια υγιεινή συνήθεια και ότι μπορεί όχι μόνο να προκαλέσει μόλυνση της μύτης του, αλλά και να εξαπλώσει μικρόβια στο ίδιο ή σε άλλους ανθρώπους. Πρέπει να του το καταστήσετε σαφές ότι κάθε φορά που πειράζει τη μύτη του θα πρέπει να έχει καθαρά χέρια αλλά και να πλένε τα χέρια του στη συνέχεια.
- Αποσπάστε του την προσοχή: Μερικά παιδιά δεν συνειδητοποιούν ότι πειράζουν τη μύτη τους και σταδιακά γίνεται μια μη συνειδητή συνήθεια. Μόλις δείτε το παιδί να αρχίζει να σκαλίζει τη μύτη του, τραβήξτε του τη προσοχή, δώστε του ένα αντισηπτικό μαντηλάκι και ζητήστε του με ηρεμία να σταματήσει. Ή προτείνετέ του να ασχοληθεί με κάτι άλλο. Επαναλάβετε τη διαδικασία όσες φορές χρειαστεί.
- Κόψιμο νυχιών: Διατηρείτε τα νύχια του παιδιού κοντά για να αποφεύγονται τραυματισμοί και αιμορραγίες.
- Διατήρηση καθαρών χεριών: Πλένετε συχνά τα χέρια.
- Μην το κάνετε «ζήτημα»: Ειδικά στα παιδιά, η τιμωρία ή η προσβολή μπορεί να φέρει τα αντίθετα αποτελέσματα.Εξάλλου μπορεί το παιδί να το κάνει ασυνείδητα.
- Καθαρισμός της μύτης: Μάθετε να φυσάτε τη μύτη σας τακτικά σε χαρτομάντιλο, αντί να χρησιμοποιείτε τα δάχτυλα. Όσον αφορά τα παιδιά, διδάξτε τη χρήση χαρτομάντιλου. Εξηγήστε ευγενικά ότι αν η μύτη ενοχλεί, πρέπει να χρησιμοποιεί χαρτομάντιλο και όχι τα δάχτυλά του, και μετά να πλένει τα χέρια του.
Αν το παιδί σκαλίζει τη μύτη επίμονα, αν προκαλεί συχνά ρινορραγίες (τρέχει αίμα) ή αν παρατηρήσετε ότι έχει βάλει ξένο σώμα μέσα, απευθυνθείτε σε παιδίατρο ή ΩΡΛ. Επιπλέον, άν το πρόβλημα επιμένει, ίσως οφείλεται σε αλλεργίες ή σκολίωση ρινικού διαφράγματος, οπότε και πάλι συνιστάται επίσκεψη σε ΩΡΛ.
ψυχοθεραπευτές στο χώρο σας στην αθήνα
