Υπνοβασία στα παιδιά
Η υπνοβασία είναι όταν ένα παιδί ξυπνάει εν μέρει από τον ύπνο του και περπατάει στο σπίτι, αλλά ακόμα κοιμάται. Τα μικρότερα παιδιά τείνουν να περπατούν προς τους γονείς τους ή κάποια πηγή φωτός. Ένα μικρό παιδί μπορεί να περιπλανηθεί στην κούνια του. Εκτός από το να περπατά το παιδί μπορεί να κάνει τα ακόλουθα:
- Να μιλά ενώ κοιμάται.
- Nα κάνει μικρά πράγματα, όπως να αλλάξει ρούχα, να μετακινήσει έπιπλα.
- Nα ουρήσει σε περίεργα μέρη, όπως ντουλάπια ή στο πάτωμα.
- Να κατέβει σκάλες ή να βγει στο μπαλκόνι.
- Να ανοίξει την πόρτα και να φύγει.
- Να σηκωθεί και να κάνει επαναλαμβανόμενες κινήσεις όπως να τρίβει τα μάτια του. Τα μάτια των παιδιών που υπνοβατούν είναι ανοικτά, αλλά συνήθως θα έχουν γυαλιστερή εμφάνιση.
- Να μην σας αναγνωρίσει.
- Να κάνει κάποια συζήτηση που δεν θα βγάζει νόημα.
- Να ξυπνήσει και να είναι ζαλισμένο ή αναστατωμένο ή αδέξιο.
- Τα παιδιά επιστρέφουν από μόνα τους στο κρεβάτι και την επομένη όταν ξυπνήσουν δεν θυμούνται τίποτα από ότι έχει συμβεί τη νύχτα.
Σχεδόν το 1/3 των παιδιών θα υπνοβατήσει σε κάποια φάση της ζωής του. Ένα παιδί μπορεί να υπνοβατήσει μέχρι και την ηλικία των 18 ετών. Περίπου το 7-15% των παιδιών υπνοβατούν. Τα παιδιά από 4-12 ετών είναι εκείνα που συνήθως υπνοβατούν.Πολλά παιδιά (15%-40%) έχουν υπνοβατήσει τουλάχιστον 1 φορά, ενώ 17% των παιδιών υπνοβατούν τακτικά. Αυτά τα ποσοστά ίσως να είναι μεγαλύτερα γιατί δεν γίνονται όλα τα επεισόδια υπνοβασίας αντιληπτά από τους γονείς.
Από τα παιδιά που υπνοβατούν τακτικά, κάποια μπορεί να έχουν πολλά επεισόδια μέσα στην ίδια νύχτα. Μπορεί η υπνοβασία να εμφανίζεται κάθε βράδυ για κάποιες μέρες ή βδομάδες και στη συνέχεια να ακολουθήσει μία περίοδος χωρίς επεισόδια.
Δεν υπάρχει διαφορά στη συχνότητα ανάμεσα σε αγόρια -κορίτσια. Η πιθανότητα εμφάνισης της υπνοβασίας είναι 10 φορές μεγαλύτερη, όταν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό υπνοβασίας.
Όταν κάποιος κοιμηθεί το μυαλό του περνά 5 διαφορετικά στάδια και κάνουν μαζί έναν κύκλο. Ένα άτομο κατά την διάρκεια της νύκτας έχει περίπου 4-5 κύκλους που διαρκεί ο κάθε ένας 90-100 λεπτά. Στο 3ο και 4ο στάδιο του κύκλου το άτομο κοιμάται πολύ βαθειά. Η υπνοβασία συμβαίνει σε αυτές τις φάσεις του κύκλου. Στα παιδιά συμβαίνει 1-2 ώρες από την στιγμή που κοιμήθηκαν και διαρκεί από 5-20 λεπτά.
Παράγοντες που μπορεί να προκαλέσουν υπνοβασία είναι οι εξής:κόπωση, έλλειψη ύπνου ή διακοπτόμενος ύπνος, στρες/άγχος,ακανόνιστες συνήθειες ύπνου,ύπνος σε διαφορετικό περιβάλλον,ασθένεια ή πυρετός,ορισμένα φάρμακα, (ηρεμιστικά, διεγερτικά και αντιισταμινικά), ο ύπνος με γεμάτη κύστη,το φως και ο θόρυβος, η καφεΐνη,οικογενειακό ιστορικό υπνοβασίας.
Αν και ασυνήθιστο, η υπνοβασία μπορεί να είναι σύμπτωμα μιας υποκείμενης κατάστασης, όπως άπνοια ύπνου (όταν ένα άτομο σταματά να αναπνέει για σύντομα διαστήματα κατά τη διάρκεια της νύχτας), νυχτερινό τρόμο (δραματικοί εφιάλτες που συμβαίνουν σε βαθύ ύπνο), ημικρανίες, σύνδρομο ανήσυχων ποδιών (RLS), τραύματα στο κεφάλι.
Τα μισά παιδιά σταματούν να υπνοβατούν στην ηλικία των 8 χρόνων, σχεδόν όλα σταματούν στην εφηβεία και μικρό μόνο ποσοστό μπορεί να συνεχίσουν να υπνοβατούν και ως νεαροί ενήλικες.Συναισθηματικά ή ψυχολογικά προβλήματα δεν προκαλούν υπνοβασία.Κάποιες φορές ίσως να είναι επικίνδυνη, επειδή το παιδί δεν μπορεί να συνειδητοποιήσει τους κινδύνους (μπορεί να πέσει στις σκάλες ή να βγει από το σπίτι) γι’ αυτό και πρέπει να ληφθούν μέτρα ασφάλειας.
- Βάλτε στο παιδί σας μουσική να ηρεμήσει πριν πάει για ύπνο.
- Να μην πίνει πολλά υγρά πριν τον ύπνο και να ουρεί προηγουμένως.
- Βάλτε ένα κουδουνάκι στην πόρτα του υπνοδωματίου για να ειδοποιείστε κάθε φορά που το παιδί βγαίνει από το δωμάτιο.
- Ενημερώστε για την υπνοβασία όταν κοιμάται εκτός σπιτιού.
- Αποφύγετε την καφεΐνη (οι έφηβοι).
- Μην κρατάτε το παιδί στο κρεβάτι με το ζόρι τη στιγμή του επεισοδίου.
- Μην το ξυπνήσετε. Απλά προσεκτικά οδηγείστε το πίσω στο κρεβάτι.
- Να έχετε τις πόρτες και παράθυρα ασφαλισμένα και αν το παιδί σας είναι έφηβος να έχετε κλειδωμένα τα κλειδιά του αυτοκινήτου σε ασφαλές μέρος.
- Μην έχετε αιχμηρά αντικείμενα ή αντικείμενα που σπάζουν κοντά στο κρεβάτι του ή στο πάτωμα.
- Μην αφήνετε το παιδί να κοιμάται σε δίπατο κρεβάτι.
- Να έχετε πόρτες ασφαλείας ειδικά στην αρχή κάθε σκάλας.
- Διατηρήστε ένα κανονικό πρόγραμμα ύπνου με μια καλή ρουτίνα
- Μην συζητάτε την υπνοβασία του παιδιού σας την επόμενη μέρα. Μπορεί να στεναχωρηθεί, να αγχωθεί και να επηρεάσει τον ύπνο του.
Σε παιδιά που υπνοβατούν τακτικά και την ίδια ώρα, μπορεί να εφαρμοστεί η τεχνική του προγραμματισμένου ξυπνήματος. Ο γονιός κρατάει ημερολόγιο για να προσδιορίσει την ώρα που το παιδί ξεκινά να υπνοβατεί και κάθε βράδυ 30 λεπτά πριν από την ώρα του επεισοδίου, ο γονιός ξυπνάει το παιδί (όχι τελείως, απλά το ενοχλεί μέχρι να αλλάξει πλευρό ή να μουρμουρίσει κάποιες λέξεις). Αυτό γίνεται κάθε βράδυ για 2-4 βδομάδες. Με τη διακοπή του προγραμματισμένου ξυπνήματος μπορεί να εμφανιστεί υποτροπή και να υπάρχει ανάγκη να εφαρμοστεί ξανά για αρκετές εβδομάδες. Θα χρειαστεί να επισκεφθείτε έναν ειδικό γιατρό όταν:
- η υπνοβασία ενοχλεί και επηρεάζει και άλλα μέλη της οικογένειάς σας,
- το παιδί σας έχει υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας,
- υπάρχουν πράγματα στον ύπνο του που σαν γονιός τα βλέπετε περίεργα,
- το παιδί σας υπνοβατεί περισσότερες από μία φορές το βράδυ,
- η υπνοβασία συνδέεται με δυνατό ροχαλητό ή λαχάνιασμα,
- το παιδί είναι πλέον έφηβος,
- το παιδί σας βρέχει το κρεβάτι ή τις πιτζάμες του όσο υπνοβατεί.
Σπάνια ο γιατρός μπορεί να σας συνταγογραφήσει κάποιο φάρμακο μόνο όταν τα επεισόδια είναι ιδιαίτερα συχνά και παρατεταμένα και δημιουργούν σοβαρό κίνδυνο τραυματισμού και μεγάλη δυσλειτουργία στην οικογένεια.
εργοθεραπεία σε όλη την Αθήνα στο χώρο σας
